Bursa Uluda─č Ekolojisi

 uludag_ekolojisi.jpg
 
Uluda─č'─▒n y├╝ksek b├Âlgelerinde eski buzullara ait izlere g├Âzlemlenmektedir. Karatepe'nin kuzey b├Âlgesinde bulunan Kilimli G├Âl, Kara G├Âl ile Aynal─▒ G├Âl buzul g├Âlleri bu kal─▒nt─▒lar─▒n en bilinenleridir. Uluda─č ÔÇÖ─▒n en y├╝ksek noktas─▒ olan Kara Tepe (2.543 m) alt─▒ndaki kar ├žukurunda kar yaz k─▒┼č erimez. T├╝rkiye'nin en al├žakta kal─▒c─▒ kar bulunan da─č─▒d─▒r..

Eski bir volkanik da─č olan Uluda─č'da tabakalar aras─▒nda maden ve maden damar yataklar─▒ bulunmaktad─▒r. T├╝rkiye'nin en b├╝y├╝k volfram yataklar─▒ burada bulunmaktad─▒r. Ayr─▒ca volfram madeninin manyetik etkisinden dolay─▒ kullan─▒lan pusulalar─▒n etkilendi─či g├Âzlemlenmi┼čtir. iklimi, y├╝ksek da─č ├Âzelli─čindedir. Rak─▒m artt─▒k├ža kar ya─č─▒┼č─▒ oran─▒n─▒n artt─▒─č─▒ ve buna ba─čl─▒ olarak s─▒cakl─▒─č─▒n azald─▒─č─▒ g├Âzlemlenmi┼čtir. Da─č─▒n doruk noktas─▒ndaki karlar yaz k─▒┼č erimez. 1700 m'nin ├╝zerinde k─▒┼č─▒n ┼čubat sonunda 150 cm-400 cm aras─▒nda kar kal─▒nl─▒─č─▒ meydana gelmektedir. Uluda─čÔÇÖdan kaynaklanan derin vadiler i├žindeki pek ├žok dere, Nil├╝fer ├žay─▒ ile G├Âksu'ya ula┼č─▒rlar.

Uluda─č, bitki ├že┼čitlili─či bak─▒m─▒ndan ender yerlerden biridir. T├╝rkiyeÔÇÖye has 170 bitki t├╝r├╝n├╝n de Uluda─č'da oldu─ču g├Âzlemlenmi┼čtir. Mart ay─▒nda alt kademelerde ba┼člayan uyanma, yaz boyunca  devam etmektedir. 
 
 
 
350 m'den itibaren: defne, zeytin, katran ard─▒c─▒, f─▒nd─▒k, laden, funda, k─▒z─▒l├žam, maki ve ├žal─▒l─▒k alanlar,

350-700 m aras─▒: kestane, ak├žame┼če, erguvan, koca yemi┼č, da─č ├žile─či, zeytin, kat─▒rt─▒rna─č─▒, kara├žam, titrek kavak, girit ladeni, maz─▒ me┼česi, kay─▒n, g├╝rgen, kara─ča├ž, s─▒r─▒mba─č─▒, al─▒├ž, k─▒z─▒lc─▒k, geyikdikeni, yabani defne, s─▒kl─▒kla g├Âr├╝lmektedir.

700-1000 m aras─▒: kestane, kay─▒n, saps─▒z me┼če, titrek kavak, kara├žam ve k─▒z─▒lc─▒k, al─▒├ž, geyikdikeni, mu┼čmula,

1000-1050 metreden itibaren: kay─▒n ormanlar─▒ 1500 metreye kadar ula┼č─▒r.

1500-2100 m aras─▒: Uluda─č g├Âknar─▒, kara├žam, bodur ard─▒├ž, yaban mersini, titrek kavak, ay─▒ ├╝z├╝m├╝, geyik dikeni, yabani g├╝l, kay─▒n, ├žoban ├╝z├╝m├╝, misk so─čan─▒, s├Â─č├╝t, g├╝rgen, s─▒r─▒mba─č─▒, yo─čurtotu, kekik, bitotu, hindiba, bahar y─▒ld─▒z─▒, ├žok ├ži├žekli gelincik, yabani elma.

Kara├žam ormanlar─▒ aras─▒nda sar─▒├žam, 2100 metre y├╝kseklikten sonra k─▒sa ard─▒├žlar, 2300 metre 'ye kadar otsu t├╝rler ile temsil edilen Alpin bitkiler yayg─▒nd─▒r. Da─č─▒n eteklerinde me┼če, kestane, ├ž─▒nar, ceviz a─ča├žlar─▒na, 300-400 m kadar olan b├Âl├╝m├╝nde Akdeniz bitkilerine daha yukar─▒larda nemli orman bitkilerine rastlan─▒r.


Apollo Kelebegi.jpg
Uluda─č Milli Park─▒ i├žerisinde ay─▒, kurt, a─ča├žkakan, tilki, sincap, tav┼čan, gelincik, y─▒lan, yaban domuzu, ser├že, kertenkele, akbaba, da─č b├╝lb├╝l├╝,  da─č kartal─▒, bayku┼č, kumru gibi farkl─▒ hayvanlar t├╝rleri ya┼čamlar─▒n─▒ s├╝rd├╝rmektedir. K─▒rm─▒z─▒ orman kar─▒ncas─▒ 'n─▒n Uluda─č '─▒n geni┼č ormanlar─▒na ├žok b├╝y├╝k yarar─▒ olmaktad─▒r. Sakall─▒ akbaba ise Uluda─čÔÇÖda ya┼čayan en yayg─▒n t├╝rler aras─▒ndad─▒r. 46 ├že┼čit kelebe─čin ya┼čad─▒─č─▒ Uluda─č 'da Apollon kelebe─či buraya has yayg─▒n bir t├╝rd├╝r. Apollon Kelebe─či T├╝rkiye ÔÇÖde ya┼čayan en b├╝y├╝k kelebek 'dir

T├╝m d├╝nyan─▒n ard─▒nda oldu─ču ancak nesli t├╝kenmenin e┼či─činde olan bir Uluda─č g├╝zeli olan "Apollo Kelebe─či 'ni izleyebilenler her ge├žen g├╝n azalmaktad─▒r. A─čustos ve temmuz aylar─▒nda Uluda─čÔÇÖ─▒n b├╝y├╝leyici ye┼čilliklerinde s├╝z├╝len T├╝rkiye ÔÇÖnin "en b├╝y├╝k" kelebe─či Apollo Kelebe─či, koruma alt─▒na al─▒nmay─▒ bekliyor. 
Ayr─▒ca bilinenin aksine Parnassius Apollo kelebe─či sadece Uluda─čÔÇÖa ├Âzg├╝ de─čil. 2000 metreden y├╝ksek baz─▒ da─člarda ya┼čamaktad─▒r. Fakat pek de bilinmeyen ┼čudur; K├╝├ž├╝k zirvenin g├╝ney yamac─▒ ile Aras vadisin aras─▒ndaki b├Âlgede ya┼čayan ├╝├ž t├╝r kelebek, Apollo kelebe─činden daha de─čerli oldu─ču bilinmektedir.